تبليغاتX
روزگاران کهن
روزگاران کهن

فرشته




در زبان فارسی: فرشته
در زبان عربی: ملک
در زبان انگلیسی: anjel


ماهيت فرشتگان:

يكي از اصول مسلم جهان شناسي اسلامي وجود موجوداتي است كه آن ها را ملک يا فرشته مي خوانيم.فرشتگان موجودات مجرد محض هستند که ماهیتی متفاوت با انسان ها دارند، ‌سرشت فرشتگان گوهری تمام عقلاني است و در وجود آنان از اميال نفساني و خواست هاي شهواني خبري نيست.چون این امیال محدود به جهان ماده است و فرشتگان مجرد محض هستند. آن ها دارای اختیار هستند اما نه آن اختیاری که انسان ها دارند؛ بدین ترتیب که بدی ها اصلاً در آن ها جایی ندارد و اختیار آن ها بدین صورت است که تماماً گرایش به خوبی ها دارند. شبهه ای که در اینجا پیش می آید داستان فطرس است که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.
فرشتگان از نور آفريده شده و در آسمانها و بهشت هستند ، فرشتگان زیبا و معصوم هستند ، داراي فرزند نيستند و پرواز می کنند.


اعمال فرشتگان:

فرشتگان در جهان هستی تدابیر امور را بر عهده دارند (به فرمان خدا).

علل و معلول ها را فراهم می سازند تا چرخه ی این جهان بچرخد. بعضی از فرشته ها در تسبیح کامل خداوند هستند و بعضی دیگر کارهای مهمتری دارند که مقتدرترین و عظیم ترین آنها چهار موردند:


1) حضرت جبرئيل(ع): کار نزول وحي الهي را بر پيامبران بر عهده دارد.

2) حضرت عزارئيل(ع): کار قبض ارواح را به فرمان خدا بر عهده دارد.

3) حضرت ميکائيل(ع): مسئول باران و روزی رساندن است و تدبير جهان هستي را بر عهده دارد.

4) حضرت اسرافيل(ع): کار دميدن در صور را بر عهده دارد. هنگامي که قيامت بر پا شود ، او در صور مردگان مي دمد و آن ها را زنده مي کند.

در واقع هر کدام از اين ملائک بر عده بيشماري از ملائکه که اعوان و ياران آنان هستند فرمان ميرانند.


 

فرشتگان دیگر خداوند:

ماجرای فطرس:

فطرس از فرشتگانی بود که دو بال داشت و گرداگرد عرش الهی در پرواز بود(بنا بر روایات) و در انجام عملی کوتاهی ورزید و بواسطه ی این عمل خداوند او را مجازات کرد و به زمین تبعید نمود. هنگام تولد امام حسین(ع) به فرمایش جبرئیل(ع) فطرس نزد پیامبر اکرم برای تبریک آمد و به یُمن وجود با برکت امام حسین(ع) خداوند او را بخشید. حال شبهه ای که در اینجا پیش می آید این است که مگر فرشتگان عقل مطلق نیستند و مطیع و فرمان بردار او نمی باشند و مگر قدرتی بر گناه کردن دارند؟ برخی به این شبهه این طور پاسخ دادند که فرشتگان در عین واحد و ویژگی های عمومی ایی که دارند ، در درجات مختلفی قرار دارند و فطرس از آن گونه فرشتگانی بود که دارای درجات پایین بود. او گناه نکرد بلکه کوتاهی از اوامر خداوند نمود و این گناه محسوب نمی شود، بلکه نوعی ترک اولی است. آياتي كه هر گونه نافرماني و سرپيچي را از فرشتگان نفي مي‏كنند، به فرشتگان مقرب مربوط است. فطرس از فرشتگان مقرب نبود تا از هر نوع سركشي پيراسته باشد؛ به ويژه آن كه تخلّف و سرپيچي فطرس در برخي روايات كندي و سستي ورزيدن خوانده شده كه نوعي ترك اولي است نه گناه و عصیان. عده ای دیگر بر این باورند که چون داستان فطرس با روایات قرآن سازگاری ندارد (فرشتگان مطیع و فرمانبردارند) این گونه روایات را نادرست می شماریم از آن جهت که هزار دلیل برای اثبات و عدم تحریف قرآن داریم. بنابراين، فرشتگان موجودات مختارى هستند كه اختيار آن ها به خاطر مناسبت با فطرت سرشتشان، همواره در جهت نيكى و صلاح مى باشد. لذا اداره امور حیاتی عالم از ناحیه ایشان مورد تهدید نیست.

بر روي شانه هاي هر انساني فرشته های پنهانی نشسته اند ، يک فرشته برروي شانه راست که اعمال خوب انسان را يادداشت مي کند و فرشته ديگر بر روي شانه چپ است که اعمال بد را يادداشت مي کند. اعمال خوب و بد همگي در نظر هستند و در روز قيامت مورد حساب قرار مي گيرند

در دین ها و فرقه های مختلف هر جا به شکلی از فرشته سخن به میان آمده ، در اروپا از فرشته بزرگ (فرشته مقرب archangel) صحبت شده و شبه تصاویری بسیاری نیز از فرشته ها در آنجا کشیده شده است.

فرشتگان بسیار زیادی در کنار خداوند متعال قرار دارند که خداوند هر کدام را مامور امور خاصی نموده اند
«جوش» (گوش) که نام فرشته ای است که موکل بر آدمیان و چهار پایان است.


تمثل فرشتگان:

فرشتگان به شکل و صورت انسان و موجودات زمینی در می آمدند و با بندگان و پیامبران خدا ملاقات میکردند. همان طور که حضرت جبرئیل به هنگام ملاقات حضرت ابراهیم به صورت انسان در می آمد و ملاقات فرشتگان با حضرت لوط هم گویای این مطلب بوده است. از دیگر موارد تمثل فرشتگان می توان به تمثل فرشته الهي در چهره بشري براي اعطاي عيسي بن مريم، نام برد. درست است که فرشتگان موجوداتی مجرد محض هستند و نمی توانند در عالم ماده داخل شوند و با موجودات مادی این جهان ارتباط برقرار کنند، ولی آن ها به طور تمثل وارد می شوند؛ یعنی اینکه ویژگی های مادی را نگرفته اند و در نظر انسان ها اینگونه اند.


فلسفه ی آفرینش فرشتگان:

در هر نظام و مجموعه ایی وجود سلسله مراتب منظم ، نشان از نظام مندي و روش مندي هندسه آفرينش در آن مورد دارد. به طور مثال؛ مگر خداوند متعال به طور مستقيم نمي تواند درخت خشکيده اي را سر سبز کند ؟ چنان که گاهي پيامبران و امامان(علیهم السلام) به اذن خدا چنين کاري را مي کردند، اما شکل گيري و هدفمندی نظام آفرينش به آن است که آب از طريق ريشه ها جذب ساقه درخت شود و به برگها برسد و براي اين منظور نزول باران و هدايت آب ها و کار باغبان ها و... همگي معنا و مفهوم پيدا مي کنند و نشاط و فعاليت و گردش کار جهان را فرا مي گيرد و در غير اين صورت سستي و رکود و جدايي ميان موجودات حاکم مي شد. خداوند متعال که حکيم و احسن الخالقين است نظام جهان را بر بنياني محکم و زيبا استوار کرده است و لازمه چنين نظامي سلسله مراتب مي باشد در همين رابطه جايگاه وجود فرشتگان در نظام آفرينش تعريف مي شود. یعنی اعمالی رو که انجام می دهند طبق قانون اسباب و مسببات صورت می گیرد.

اما درباره اصل وجود فرشتگان: هدف از خلقت هر مخلوقي به خود مخلوقات باز ميگردد نه به خداوند متعال زيرا خداوند بي نياز مطلق است و هدف به وي باز نمي گردد. حكمت خداوند در خلقت فرشته ها: از آنجائيكه خداوند داراي صفات كمالي چون رحمانيت و فياضيت است، يعني وجود دهنده مطلق است و هر پديده اي در عالم امكان و عدم براي وجود پيدا كردن نيازمند به فيض خداوند است؛ پس خداوند از روي رحمت گسترده اش و وجود بخشي اش به هر ممكني فيض وجود ميبخشد تا از امكان و عدم به عالم وجود تشرف پيدا كنند بنابراين فرشته ها به عنوان يك پديده يا نوعي آفرينش بخاطر رحمت و فياضيت خداوند پا به عرصه وجود نهاده اند و اگر اين لطف و رحمت نبود هرگز وجود نداشتند. پس هر موجودي وجودش در اين جهان بزرگ محصول لطف و فياضيت و رحمت خداوند است كه به اقتضاي صفات كماليه مذكور خداوند و اراده و مشيت ناشي از حكمت و لطفش پا به عرصه هستي مي گذارند. اين قاعده براي همه مخلوقات صادق است چه فرشته ها چه انسان ها و چه موجودات دیگر، پس هيچ موجودي براي رفع نيازي خارج از نياز خود و يا ديگر مخلوقات آفريده نشده است تا سئوال شود مگر خداوند نياز داشته است. بنابراين همه موجودات در اثر رحمت و فياضيت خدا آفریده شده اند؛ و هر پديده اي كه قابل تصور در وجود است و قابليت دريافت رحمت و شايستگي وجود پيدا كردن باشد، خداوند از او فيض وجود و رحمت گسترده اش را را دريغ نمي سازد و براي همين آفريده مي شود. پس هر فرشته ای وظایفی را در جهان ماده و معنا دارد و به همین خاطر آفریده شده اند. گروهی پیوسته در ذکر خداوند هستند و گروهی حاملان عرشند. گروهی حاملان وحی و گروهی تدبیر جهان ماده را بر عهده دارند تا با ایجاد علل و اسباب مادی چرخه ی این جهان را بچرخاند. با این بیان باید بگوییم آفرینش فرشتگان به خاطر فیض و رحمت خدا بود نه این که خدا نیازی به همکاری اون ها داشته باشه. درسته وقتی وظایفی به آن ها محول شد ، به معنای نیاز خالق نیست بلکه به معنی انجام شدن هر کار و طی مسیرش طبق قانون اسباب و مسببات می باشد. و الا بر کسی پوشیده نیست که خداوند قادر متعال است و نیازی به همراهی کسی ندارد.

 

 


توضیحات بیشتر درباره چهار فرشته بزرگ خداوند:


حضرت جبرئیل (ع):

جبرئيل، در زبان عبري به معناي "مرد خدا" است. او يکي از چهار فرشته مقرب و برترين آنها و در اديان ابراهيمي، رابط ميان خداوند و پيامبران است.
اين نام تلفظ‌هاي ديگري چون جبرائيل و جبريل نيز دارد. از جبرئيل به نام‌هاي فرشته وحي، امين وحي، عقل اول، ناموس اکبر، روح اعظم و ... نيز ياد مي‌شود.
در تاريخ يهوديت، مسيحيت و اسلام از نقش جبرئيل بسيار نقل شده است.
جبرئيل ابراهيم عليه السلام را از آتش نجات داد، موسي عليه السلام را در مبارزه با فرعون حمايت کرد، فرعونيان را در رود نيل مصر غرق کرد، به داوود ساختن زره آموخت، به دانيال نبي تعبير رؤيا آموخت، زکريا را به ولادت يحيي و مريم را به ولادت عيسي عليه السلام بشارت داد، و قرآن را بر پيامبر خاتم صلي الله عليه و آله و سلم نازل کرد.
او گاهي به صورت واقعي خود و گاهي به شکل جواني خوشرو به نام دحيه کلبي به حضور پيامبر مي‌رسيد. او در شب معراج همسفر پيامبر بود و در منتهاي معراج، در سدره المنتهي باز ماند و به پيامبر گفت ديگر اجازه ندارد که پيش رود، و رسول خدا به تنهايي به معراج ادامه داد.
بنا بر بعضي روايات، جبرائيل پنجاه بار بر حضرت ابراهيم عليه السلام، چهارصد بار بر موسي عليه السلام، ده بار بر عيسي عليه السلام و بيست و چهار هزار بار بر حضرت محمد صلي الله عليه و آله و سلم نازل شده است.

شيخ مفيد در روايتي آورده است:«جبرئيل در ميان فرشتگان به شکل مردي ميان بالا، سپيد پيشاني، سيه چشم، و داراي چهار بال سبز مرصع لؤلؤ است.»
و در حديث ديگري او داراي ششصد بال مرصع به دُر است.


ارتباط امام علي عليه السلام با روح القدس:
امام باقر عليه السلام فرمود
اوصياء (جانشينان پيامبران) با فرشتگان گفت‌وگو مي‌کنند. رُوح القُدُس ( جبرئيل عليه السلام ) نيز با آنها سخن مي گويد، ولي او را نمي‌بينند.
علي عليه السلام آنچه را از او مي‌پرسيدند، بر روح القدس عرضه مي‌کرد و در وجود خود احساس مي‌کرد که جواب را دريافت کرده است. آن‌گاه پاسخ مي‌داد و به همين دليل، همه‌ي پاسخ‌هايش صحيح و واقعي بود.



حضرت عزرائیل (ع):

آيا مي دانيد چرا در بين ملائکه حضرت عزرائيل (ع) مأمور قبض روح شد ؟

در حديث معتبر از حضرت صادق (عليه‌السلام) نقل شده است:
مشيّت حضرت احديّت چون تعلّق گرفت بر آنکه حضرت آدم را خلق نمايد، جبرئيل را به زمين فرستاد تا اينکه قبضه از خاک هاي مختلفه زمين بردارد تا حضرت آدم را از او ايجاد نمايد و چون جبرئيل خواست مقداري از خاک بگيرد زمين از او سؤال کرد که منظور خدا از خلقت آدم چيست ؟

فرمود آنکه او را و ذرّيه او را مکلّف به عباداتي بنمايد و هر يک از آنهايي که اطاعت او را نمودند، دائماً در جوار رحمت خويش در بهشت برين از آنها پذيرايي نمايد و هر يک از آنهايي که نافرماني کردند تا ابد در زندان آتشين جهنّم آنها را معذّب دارد ، زمين چون اين سخن را از جبرئيل (ع) شنيد او را به حضرت حق قسم داد که از من بر مدار زيرا من طاقت عذاب حضرت سبحان را ندارم، و لذا جبرئيل بدون آنکه چيزي از زمين بردارد برگشت و به خدا عرض کرد چون زمين مرا به عزت و بزرگواري تو قسم داد از او بر نداشتم،

خداوند ميکائيل (ع) و اسرافيل(ع) را هم که از براي آوردن خاک مأمور گردانيد ، زمين هر يک را قسم داد که از او بر ندارد و آنها هم برگشتند بدون آنکه چيزي از خاک زمين بر دارند خداوند عزرائيل را مأمور به آوردن خاک نمود.

و چون عزرائيل(ع) خواست از زمين خاک بردارد هر چند زمين به خداوند جهان قسم داد که از من بر مدار عزرائيل(ع) توجّهي نکرد و فرمود من از مخالفت دستور خداي خويش مي‌ترسم و هرگز به واسطه تضرّع تو بر خلاف امر خداي خويش نخواهم نمود و لذا مقداري از نقاط مختلف زمين خاک برداشت و به نزد حضرت سبحان حاضر نمود.

خداوند از او تقدير کرد و فرمود چنانچه در آوردن خاک ، تو امتثال امر مرا نمودي و به تضرّع و زاري زمين رحم نکردي در قبض روح اولاد آدم هم تو را مأمور نمودم تا اينکه به احدي رحم ننمايي و در بغل مادر، بچّه شيرخوار او را قبض روح نمايي و بين مادر و بچّه هايش جدايي اندازي و دو برادر به واسطه مرگ از هم جدا سازي و بين زن و مردي که سالها الفت بوده به واسطه مرگ مفارقت اندازي و لذا از اين رو حضرت عزرائيل(ع) از طرف حضرت سبحان مأمور به قبض روح بندگان خدا گرديد.


حضرت میکائیل (ع):

مسئول باران و روزی رساندن است و تدبير جهان هستي را بر عهده دارد.


حضرت اسرافیل (ع):

نام فرشته‌اي از ملائکه مقرب خداوند است که بيشترين شهرت او به نفخ صور، به هنگام برپايي قيامت است. مي گويند اسرافيل واژه اي با ريشه عبراني است مرکب از «اسراف» يا «سراف» به معني «بنده» و «ايل» به معني »خداوند ».
در قــرآن کـريـم به نام اسرافيل تصريح نشده است و تنها در روايات، سخن از اين فرشته به ميان آمده است. در قرآن کريم از نفخ صور، سخن به ميان آمده ولي به نام دمنده در آن اشاره اي نشده است، اما روايات تفسيري، نامِ دمنده‌ي صور را که در هنگام برپايي قيامت صورت مي‌پذيرد اسرافيل ذکر کرده اند
به هر حال اسرافيل در کنار جبرئيل، ميکائيل و عزرائيل يکي از چهار ملک مقرب خداوند به شمار مي آيد.
مي گويند اسرافيل داراي دو نفخ صور است: با نفخ صور اولي تمام موجودات عالم مي‌ميرند و جهان به پايان مي‌رسد، و با نفح صور ديگر موجب زنده شدن و برخاستن مردگان در آخرت مي‌شود (قیامت).



مبحث (فرشته شناسي) يکي از زيباترين و دلنشين ترين مباحث عقلي و عرفاني بوده و قرآن کريم به انضمام روايات اسلامي اين مساله را در بهترين شکل و شيوه ممکن، مطرح نموده و دلهاي مشتاق به درک حقايق ماورايي را با زلال معارف خود سيراب فرموده است.



آخرين به روز رساني در دوشنبه دوازدهم فروردین 1387 ساعت 10:47 |

امکانات

Download Day 2008



سخن روز:







با وارد کردن نام و ایمیل خود در کادر زير از به روز شدن وبلاگ توسط ايميل مطلع خواهيد شد





برای لینک دادن به ما این کد را کپی و در قسمت تنظیمات وبلاگ خود قرار دهید



آمار وبلاگ

تعداد افراد آنلاین: